IL POLLINE DELLE STELLE / SNEL, ZWAAR EN SOMS HEEL OUD
In mijn meest recente serie werk 'Il polline delle stelle' en 'Snel, zwaar en soms heel oud' zijn menselijke silhouetten en organisch aandoende vormen als reliëfs en scherven aan de wand bevestigt. Als bij een hedendaagse presentatie van een Grieks fries waaruit delen zijn verdwenen en de verbeelding soms danig op de proef wordt gesteld. Door zaagsnedes en inkepingen lijken de vormen zo op fragmenten, brokstukken en overblijfsels van iets wat ooit tezamen een verhaal vertelde en één geheel was.
Soms lijkt het object net een gebutste oude kei of hemellichaam, dan weer een zwevend of rondtollend figuur, een gematerialiseerd  deel van de huid of een raadselachtige röntgenfoto-achtige dwarsdoorsnede van een object.
Naast deze vreemdsoortige en raadselachtige objecten is er ook nog de 'huid' van het object dat opvalt: Het oppervlak is bedekt met een dikke 'krijtlaag' (klei met konijnenlijm). Bestreken en bedekt met dikke lagen oogt het weliswaar levendig maar tegelijkertijd oneffen, bobbelig en onregelmatig. Delen ervan zijn zuiver en maagdelijk wit gelaten, andere bewerkt met een diep, ondoordringbaar zwart pastel en contékrijt. Door het toepassen van een frottage-achtige techniek van wrijven, schuren en tekenen over onderliggende oneffenheden worden deze te voorschijn getoverd en blootgelegd.
Niet alleen de menselijke hand maar ook de tijd lijkt hier doorheen getrokken. Wat rest is een tegenstrijdig object: zowel voortbrengsel van menselijk handelen en denken maar evenzeer lijkt het een left-over of residu van iets groters. Een residu met een geschiedenis, maar wel één vol butsen en bobbels, vlekken en krasjes.

RUIMTELIJKE INSTALLATIES
Bij de wat oudere, iets minder abstracte 3-dimentionale beelden en installaties doemen de figuratieve associaties vlotter op: een detail van een gezicht, een lichaam, een silhouet, een instrument, een schommelstoel, een kaptafel met verzameling flessen.
Ook hier zien we een soort fragmenten waarbij de tussenruimtes op muur of in de ruimte meedoen met het werk.
Door de figuratie en abstractie met precisie maar ook op speelse wijze te combineren ontstaan curieuze, enigszins bevreemdende beelden. Beelden die vertrouwd voelen maar ook vragen oproepen: waar kijk ik eigenlijk naar? er mist iets maar wat? het lijkt vrolijk maar waarom dan die kreukels, plooien, bobbels, krassen?
Ook hier krijgen sporen van het maakproces een plek, worden geaccentueerd of zonder opmuck getoond. Het geeft de werken karakter en een (beladen) gevoel van tijd en historie.

DE GEHEUGENMACHINE
Zoals bij het collageachtige werk 'De geheugenmachine' (Boterhal Hoorn). In deze installatie op de verweerde muur fragmenten van afbeeldingen, gemaakt van dik vilt, die als een ornament-achtig vlechtwerk langs de muur werden gerangschikt en samengebracht.
Tussen de fragmenten, als een soort post-it’s, tekeningen met daarop details van familieleven. De afbeeldingen vaag en 'verbleekt'.
We herkennen zowel abstracte als figuratieve elementen: een babyportretje, een kind op een schommelstoel, kale boomtakken naast bloem-achtige vormen, lijnen, strepen en vlakken. Het geheel op speelse wijze met elkaar verbonden en met nét genoeg verband; vilten koorden, lappen, potloodlijnen en houtskoolvegen worden ingezet om de boel bij elkaar te houden. De uitkomst lijkt nog het meest op een soort machine: met diepzwarte stampers, dunne draden en uitrolbare lappen, met silhouetten en vage details. Een verbeeldingsvolle 'Geheugenmachine' van herinneringen die bij wijze van aanslingeren mogelijke verhalen en associaties brouwt en uitspuugt. Een beetje zoals je bij Paul Klee's Twittering Machine de machine imaginair kan aanzetten en zo de vogels kan laten kwetteren.

STAAN, LIGGEN, LEUNEN, HANGEN
Of een installatie met een zachte, geheel uit vilt gemaakte soort kaptafel, waarop stapels lapjes, linten, omgevallen flessen en bloemen. Op de vloer meer restanten van bloemen en flessen. Ernaast een zelfde soort bijzettafel. De spullen lijken privaat en de details verraden rijkdom, zinnelijkheid en lichamelijkheid. In kleur (gebroken wit en zachtroze) een sereen geheel, licht en zacht; als gebruiksvoorwerp echter nutteloos want gekreukt, verkleurd, verzakt, te zacht.
Dit werk is meerdere keren opgenomen binnen een grotere installatie. Zo ook in een ruimtelijke opstelling in de installatie 'Lichte dingen verschuiven iets' (CBK, Amsterdam). Hierin werd met een paar schermen, lappen, tafels en objecten een woonplek gesuggereerd. De beelden werden als het ware de bouwstenen voor deze materiële, architectonische plek. In de afzonderlijke objecten was een soort huisraad te herkennen. Al dwalend door de installatie van zachte materialen kon de kijker zich laten verleiden tot de kleinste details, versieringen en zinnenprikkelende materialen. Maar ondanks het krachtige materiaalgebruik en de sterke associaties viel 'de plek' ook weer stil en voelde enigszins verlaten aan wat weer ruimte schiep voor een gevoel van gemis....
'Het is stil waar het niet waait', zoiets.

EVENWICHTSKUNSTENAAR
En het in lappen en lagen vilt gehuld zittende beeld. Een plomp object. De suggestie wordt gewekt dat het beeld heeft bewogen maar nu geconcentreerd en verstild lijkt te wachten of rusten. Binnen de setting van een klassiek ingericht woonhuis (voor het in situ project 'kunst op de koffie', Arnhem) een brutale, humoristische en dwarse sta in de weg. Om meer aandacht op het beeld te vestigen, vooral ten opzichte van het klassieke meubilair, maar ook om de doorgang van de kamer en suite te blokkeren, werden brede stokken bovenop het beeld geplaatst. Zo zat of stond deze 'Evenwichtskunstenaar' plomp en onfatsoenlijk in de doorgang zijn stokken in balans te houden en zat zodoende vreselijk in de weg...

BEELDTECHNIEKEN
De werken tenslotte, gemaakt van hout bedekt met een dikke krijtlaag, van handgemaakt vilt of van met diepzwart pastel en conté ingewreven papier, vallen op door hun sterk materiële en fysieke aanwezigheid.
De dikke krijtlaag op hout met daarop sporen van bewerking sluit zo mooi aan bij de kwaliteit die ik zoek: zacht, dicht en fluweelachtig naast opengewerkt, doorploegd, gekrast en gebutst. Een zacht omhulsel, aantrekkelijk, rustig en sensueel met daar bovenop een onpeilbaar diep, verontrustend zwart dat is aangetast en open geschuurd, onderliggende lagen daarbij onthullend.
De keuze om soms te werken met zelfgemaakt vilt is ontstaan vanuit een zelfde zoektocht: Het heeft van zichzelf zeggingskracht, is warm, zacht en zinnelijk maar ook dicht, verhullend, rijk aan associaties. De tijd trekt ook hier zichtbaar doorheen en laat zijn sporen achter. Perfectioneren is een uitdaging maar de imperfectie is een feit. Daartoe kan je het krimpen, plooien, bobbelen, verknippen, samenvoegen of juist weer uit elkaar trekken...
Bij de tekeningen zoek ik zowel naar een sterk licht/donker contrast als naar een materiële kwaliteit. Ook werk ik het materiaal als het papier in: houtskool en potlood worden in het papier gewreven, er wordt geveegd en gegumd en diep zwart staat naast smetteloos wit.

Mieke Marx  

2018 / 2017 / 2016

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

SCHAKELEN
Het Kunstgemaal, Bronkhorst
Martin Fenne, Mieke Marx en Suzan Drummen
samengesteld door Martin Fenne
03-06 t/m 13-08-2017

SCHAKELEN
In de tentoonstelling 'Schakelen' staat de waarneming centraal. De drie deelnemende kunstenaars, Suzan Drummen, Mieke Marx en Martin Fenne, kiezen er heel bewust voor om veel aandacht te besteden aan het oppervlak, de huid van de kunstwerken. Daardoor zijn alle werken buitengewoon levendig en gedetailleerd en ligt betekenis van deze werken met name in wat er tijdens het actieve proces van kijken ervaren wordt.

MIEKE MARX creëert menselijke silhouetten en organisch aandoende vormen die als reliëfs en scherven aan de wand bevestigt zijn, zoals bij een Grieks fries waaruit delen zijn verdwenen. De restanten en hiaten geven een bijna pijnlijk nauwkeurige voorstelling van hoe het geheugen werkt.

SUZAN DRUMMEN legt steen voor steen, in complexe patronen, een veelkleurig glazen 'tapijt' op de grond of bevestigt deze (deels) tegen de muur. Daarbij wordt scherp gelet op de mogelijkheden die de tentoonstellingsruimte biedt. Licht, kleur en reflecties blijken duizelingwekkende dimensies aan te kunnen nemen.

MARTIN FENNE zet, strook voor strook, met paspelband (afzetband voor binnenvoeringen) zijn werk in elkaar. De kleuren, patronen en composities van de gerepresenteerde matrassen zijn afgeleid van zeegezichten. Dubbelgeslagen, krommend en over elkaar heen liggend verliezen de matrassen hun vanzelfsprekende functie en ontstaat er een nieuwe esthetische assemblage.

Alle drie de kunstenaars werken letterlijk zonder een kader. Daardoor kunnen de werken zich horizontaal over de vloer uitspreiden, zich ophopen ergens in een hoek, uiteenvallen in fragmenten, of de muren betrekken in een ruimtelijk spel. De tentoonstelling ontvouwt zich als een 'mozaiekvertelling' die de gehele tentoonstellingsruimte beslaat.

Ook figuurlijk hebben de kunstenaars zich in hun werk losgemaakt van het kader van bestaande beeldtechnieken. Alle drie hebben zij een zeer specifieke techniek ontwikkelt die hen in staat stelt om op zijn minst tussen twee verschillende media te werken. Toch blijft een verwantschap met de schilderkunst in overvloed aanwezig. Zo kunnen beelden ontstaan die zowel zinsbegoochelend als uiterst materieel zijn. Bastaardvormen die in staat zijn om materiële eigenschappen en informatie op nieuwe manieren te verstrengelen.

De beelden in deze tentoonstelling zijn verdichtingen in de breedste zin van het woord en de ervaring van tijd en plaats wordt nadrukkelijk op scherp gesteld. 'Hier' en 'nu' en 'toen en daar' zijn niet langer vaste begrippenparen. Er kan en mag voortdurend geschakeld worden.

tekst: Martin Fenne

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

LICHTE DINGEN VERSCHUIVEN IETS
CBK-Amsterdam
tentoonstelling en educatief project van Mieke Marx en Suzan Drummen
15-01 t/m 27-02 2011

RUIMTE VULLENDE EXPOSITIE:
Uitgangspunt bij de tentoonstelling was een ruimte vullende expositie te verzorgen, waarbij het autonome werk van ons beide zodanig werd samengebracht dat het geheel meer was dan de som der delen.
Direct bij het inrichten werd er door ons gekozen voor het vrijmaken van een groot vloeroppervlak. De focus lag op het creëren van licht en ruimte.
De tentoonstellingsruimte, die hoog en licht is, werd zo optimaal benut.
Vanaf het begin af aan werd ook rekening gehouden met het plaatsen en presenteren van een deel van de kunstuitleen collectie.
De aard van het werk is zeer verschillend (ander materiaal, uitstraling, temperament, kleur, sfeer, verschijningsvorm, ordening). Tijdens het inrichten werd getracht die verschillen op de spits te drijven.
We zijn volop in dit experiment gedoken en dat bleek niet alleen leerzaam maar leverde ook interessante keuzes op.
Na heel wat opties te hebben bekeken en overwogen kwamen we gezamenlijk tot de conclusie de werken in 2 velden naast elkaar te presenteren.
Ikzelf hield de optie nog open om in een later stadium een ontmoeting te creëren op de smalle strook tussen de 2 velden. Hier kon nog een mogelijke vervlechting van de werken plaatsvinden, mits het voor ons beide tot een spannend en bevredigend resultaat zou leiden.
Suzan merkte echter al snel dat haar werk zodanig autonoom en in zichzelf gesloten is dat het iets wezenlijks verliest bij een samensmelting.
Uiteindelijk kozen we ervoor de werken keihard ten opzichte van elkaar te plaatsen. Zodoende plaatsten we ons werk in een veld van 13 x 7.5 meter, strak naast elkaar.

MIEKE MARX
Zelf definieerde ik het veld als een plek die veel weg had van een opengebroken of binnenstebuiten gekeerde kamer. Het grondvlak bestond uit handgemaakte vilten lappen en beige vloerbedekking en was op sommige plekken verhoogd door onderliggende blokken.
Het geheel paste weliswaar binnen de 13 x 7,5 meter maar leek zich hier met hand en tand tegen te verzetten:
Het tapijt was keurig op maat geknipt, maar bij nadere inspectie bleek het verschoven, ingesneden, van de podia af te glijden en vreemd onevenwichtig te plooien.
Het geheel leek in gevecht met zijn eigen opgelegde kaders: inhoudelijk een aspect dat perfect aansluit bij mijn werk (het past nét niet, wil niet methodisch zijn of vastgelegd worden, het blijft in zekere zin onevenwichtig).
Diverse sculpturen, van vilt, stof en metaal, kregen een plek binnen de installatie. De beelden stonden er plomp en ietwat verloren bij.
Het werk werd in het midden keihard doorkliefd door 2 zwarte gietijzeren pilaren, onderdeel van de dragende constructie van het gebouw. Zo werd het gebouw onderdeel van het werk: de pilaren leken als twee grote stampers het beeld in beweging te zetten, door elkaar te schudden, los te wrikken en te verschuiven.

SUZAN DRUMMEN
Suzan Drummen maakte binnen dat kader een vloerinstallatie die plat op de grond lag. Het geheel was samengesteld uit losliggende ronde elementen: ronde spiegels, glimmende papieren en fournituren, diamantvormig geslepen glazen objecten, kommen, borden, glazen en metalen bollen en duizenden gekleurde strass steentjes en pailletten. Binnen het rechthoekige kader waren diverse glimmende materialen in twee patronen 'over' elkaar neergelegd.
Er was een patroon van grote bloem-vormige spiegels die elk een andere kleurveld vertegenwoordigden.
De bezoekers konden zo van kleur naar kleur lopen. Over het grote patroon lag een kleiner patroon van witte stippen. De patronen waren aan de zijkanten afgesneden, als was het een detail van een nog groter liggend vloerkleed.
Het daglicht weerkaatste in de spiegels en ook de constructie van het gebouw was in de spiegels te zien.
Het neerleggen van de vele materialen was uitsluitend mogelijk dankzij de hulp van een groot aantal vrijwilligers.

DE SAMENWERKING
Het werk van ons beide in ogenschouw nemend en kijkend naar de gekozen opstelling werd al snel duidelijk: de verschillen konden niet groter!
Alles leek in deze presentatie te gaan over tegenstellingen: Links het fel gekleurde, licht weerkaatsende, loeischerpe, nauwkeurig in een patroon geordende vloerwerk van Suzan en rechts, in zachte tinten en zwart, het licht absorberende, robuust geplooide, lichamelijke en ruimtelijke werk van mijzelf. Het geheel had iets van een weegschaal: dag en nacht, hemel en aarde, licht en donker, kleur en toon, licht weerkaatsend en licht absorberend, strak en los, abstract en figuratief...

DE OPSTELLING IN DE RUIMTE
Mooi aan de locatie is dat dit vanaf de entresol goed was te bekijken. Deze optie speelde bij het inrichten zeker een rol en werd door ons benut en ingezet.
Op de begane grond werd de bezoeker uitgenodigd om tussen de werken door en er om heen te lopen om zo de fysieke eigenschappen van het materiaal ook van dichtbij te ervaren.
Pas in tweede instantie, van bovenaf gezien, werd het totaalbeeld goed zichtbaar.

GLIMSTENEN EN ZACHTE LAPJES - EDUCATIEF PROJECT
Verschillende scholen uit het basis- en voortgezet onderwijs hebben deelgenomen aan het educatieve project bij deze tentoonstelling.
Samen met de kinderen/leerlingen werd de tentoonstelling bekeken en uitgebreid besproken. Ook kwam de plek, het CBK, ter sprake: wat is dit voor een plek? Ga je wel eens vaker naar kunst kijken? Etcetera
Tijdens voorbespreking werd er veel over de tegenstellingen gesproken en werden de verschillen tussen de kunstwerken en de materialen benoemd. In groepjes werden de leerlingen uitgedaagd nog meer tegenstellingen te verzinnen en op te schrijven.
Vervolgens gingen de kinderen zelf of in groepjes met de bijzondere materialen aan de slag.
Alle kinderen, leerkrachten en ouders werden uitgenodigd om naar de eindpresentatie te komen kijken

tekst: Mieke Marx en Suzan Drummen, april 2011

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

EDUCATIE
Naast mijn autonome werk ben ik rondleider onderwijs in het Rijksmuseum, museumdocent in de Hermitage voor Kinderen en rondleider en museumdocent in Museum Het Rembrandthuis. In het verlengde daarvan ontwikkel ik Kunst-educatieve projecten voor onderwijs en speciale doelgroepen zoals (dementerende) ouderen en mensen met een verstandelijke beperking.
Dit alles in de hoop mijn liefde voor kunst, zowel het kijken naar kunst als het zelf maken, op anderen over te brengen.
En uiteraard in het verlengde van mijn eigen werk daag ik de kijker uit om voorbij het bekende denkkader vrij te leren kijken en genieten van kunst, stimuleer ik daartoe de open blik en de verbeeldingskracht!

(Voor een link naar beeldmateriaal van projecten educatie neem contact met mij op via het contactformulier).

Mieke Marx

2018 / 2016  / 2011 / 2008

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------