WERK 2018/2019
In mijn meest recente series werk, 'Il polline delle stelle', 'Huilen, krijten, schreien, wenen', 'Bits and pieces' en 'Snel, zwaar en soms heel oud' zijn houtpanelen met een krijtlaag bedekt. Op de dikke materiële laag van konijnenlijm met klei en krijt is getekend met pastel en oliekrijt. Deze lagen zijn bekrast, geschuurd of bedekt met nog weer een laag krijt. Soms als scherven aan de wand bevestigt, soms als liggende of hangende werken op muur of vloer bevestigd. De series worden apart of juist in onderlinge samenhang getoond. Hierdoor ontstaat een complexe thematiek waarbij de betekenis van de werken en de verbeelding op de proef worden gesteld.

IL POLLINE DELLE STELLE
Bij 'Il polline...' zien we wit uitgelichte hemellichamen die zijn omgeven door het donkerste zwart. Maar ook panelen of schijven vol materie: doorploegde cirkels vol kraters, krassen, butsen en sporen. De tegenstelling tussen de textuur en de materie enerzijds en het inwendige,  bijna onwezenlijke immateriële licht kan bijna niet groter.

HUILEN, KRIJTEN, SCHREIEN, WENEN
Zien we hier hemellichamen, lichtflitsen, kraters, huid, bot? Langzaam ontsnapt het beeld uit zijn diep zwarte achtergrond. Koppen worden zichtbaar, bedekt met handen of naar voren gebogen. Druipende krijtlaag of naar beneden vallend haar, wit opgeschuurde dikke brokjes krijt of glasheldere tranen?

BITS AND PIECES
bij deze werken zijn details te herkennen van het menselijk lichaam zoals een voet, een gezicht, handen, een borst en een romp. Waar de krijtlaag bij de hemellichamen zorgt voor een mysterieus wit licht, krijgt het bij deze lichamelijke details juist iets heel concreets en materieels als huid, rimpel of bot. Soms kwetsbaar en ontbloot, soms door een dikke laag klei half afgedekt als was het gedoopt in een extra topping. Ze ogen materieel, krachtig maar lijken tevens leftovers, restanten: Bits and pieces....

SNEL, ZWAAR EN SOMS HEEL OUD
In de serie 'Snel, zwaar en soms heel oud' zien we silhouetten en organisch aandoende vormen. Soms lijken het  buitelende lichamen of fragmenten van een torso, dan weer krijgen ze iets dierlijks als was het een soort zeehond of schild van een kever. Nergens wordt de ware identiteit onthuld, nergens het object gepreciseerd. Sterker nog, het lijkt alsof de objecten juist moedwillig zijn afgedekt met een extra laag, een tweede huid, een levendige sluier of ondoordringbaar schild. Hun betekenis schuilt misschien juist wel in het ongedefinieerde en ongekende, het niet benoembare.
Net als bij ‘Il Polline...’  zijn ze als scherven los en in onderlinge samenhang gepositioneerd aan de wand. Door zaagsneden en inkepingen lijken de vormen op fragmenten en brokstukken. De verbeelding wordt op de proef gesteld zoals bij het zien van een hedendaagse presentatie van een Grieks fries waaruit delen zijn verdwenen. Betekenissen worden gegenereerd, leegtes  aan- of opgevuld, lagen imaginair afgepeld...
Wederom is er veel aandacht besteedt aan het oppervlak en de huid waardoor dit levendig en tactiel oogt

TECHNIEK
Naast het intense contrast tussen het diep, ondoordringbaar zwarte krijt en het maagdelijke wit van de kleilaag, met alle grijswaarden daar tussenin is er ook nog de 'huid' van het object dat opvalt: Door het toepassen van een frottage-achtige techniek van wrijven, schuren en tekenen over onderliggende lagen en oneffenheden worden deze te voorschijn getoverd en blootgelegd.
Het object  oogt hierdoor levendig en gelaagd: aan de ene kant gecontroleerd, helder in vorm, afgewerkt en uitgebalanceerd, anderzijds ‘gepokt en gemazeld’, met een oneffen, bobbelige, aangetaste  en onregelmatige huid. Niet alleen de menselijke hand maar ook de tijd en het licht lijkt hier doorheen getrokken.
Een object als een residu.... een residu van iets ouds, van een geschiedenis, van levendige processen.

OUDER WERK:

RUIMTELIJKE INSTALLATIES
Bij de wat oudere 3-dimentionale beelden en installaties doemen de figuratieve associaties vlotter op: een detail van een gezicht, een lichaam, een silhouet, een instrument, een schommelstoel, een kaptafel met verzameling flessen.
Door de figuratie en abstractie met precisie maar ook op speelse wijze te combineren ontstaan curieuze, enigszins bevreemdende beelden. Beelden die vertrouwd voelen maar ook vragen oproepen: waar kijk ik eigenlijk naar? mist er iets en zo ja, wat? Het zijn heldere, bijna esthetische vormen maar vanwaar die kreukels, plooien, bobbels, krassen?
Ook hier fragmenten waarbij de tussenruimtes op muur of in de ruimte de kijkervaring verlevendigen; ook hier vinden sporen, leegtes en hiaten volop hun plek in het maakproces.

DE GEHEUGENMACHINE
Zoals bij het collageachtige werk 'De geheugenmachine' (Boterhal Hoorn). In deze installatie op de verweerde muur fragmenten van afbeeldingen, gemaakt van dik vilt, die als een ornament-achtig vlechtwerk langs de muur werden gerangschikt en samengebracht.
Tussen de fragmenten, als een soort post-it’s, tekeningen met daarop details van familieleven. De afbeeldingen vaag en 'verbleekt'.
We herkennen zowel abstracte als figuratieve elementen: een babyportretje, een kind op een schommelstoel, kale boomtakken naast bloem-achtige vormen, lijnen, strepen, vegen en vlakken. Het geheel op speelse wijze met elkaar verbonden en met nét genoeg verband; vilten koorden, lappen, potloodlijnen en houtskoolvegen worden ingezet om de boel bij elkaar te houden. De uitkomst lijkt nog het meest op een soort machine: met diepzwarte stampers, dunne draden en uitrolbare lappen, met silhouetten en vage details. Een verbeeldingsvolle 'Geheugenmachine' van herinneringen die bij wijze van aanslingeren mogelijke verhalen en associaties brouwt en uitspuugt. Een beetje zoals je bij Paul Klee's Twittering Machine de machine (imaginair) kan aanzwengelen en daarmee de vogels kan laten kwetteren.

STAAN, LIGGEN, LEUNEN, HANGEN
Of een installatie met een zachte, geheel uit vilt gemaakte soort kaptafel, waarop stapels lapjes, linten, omgevallen flessen en bloemen. Op de vloer meer restanten van bloemen en flessen. Ernaast een bijzettafel. De spullen lijken ontfutseld uit het privé domein; de details ogen rijk, zinnelijk en lichamelijk. De gebroken witte en zachtroze kleuren doen sereen aan en het oppervlak is licht en zacht. Tegelijkertijd: deze gebruiksvoorwerpen ogen onbruikbaar, afgedankt en nutteloos...Daartoe zijn ze gekreukt, ‘verkleurd’, ingedeukt, opgestapeld en achteloos geordend.

Dit werk is meerdere keren opgenomen binnen een grotere installatie. Zo ook in een ruimtelijke opstelling in de installatie 'Lichte dingen verschuiven iets' (CBK, Amsterdam). Hierin werd met een paar schermen, lappen, tafels en objecten een soort habitat gecreëerd. De beelden functioneerden als bouwstenen voor deze sterk materiële, architectonische plek. Al dwalend door de installatie van zachte materialen kon de kijker zich laten verleiden tot de kleinste details, versieringen en zinnenprikkelende materialen. Maar ondanks het krachtige materiaalgebruik en de sterke associaties viel 'de plek' ook uiteen en voelde het verlaten aan.

EVENWICHTSKUNSTENAAR
En het in lappen en lagen vilt gehuld zittende beeld. Een plomp object. Een verstild beeld dat lijkt te wachten of rusten. Binnen de setting van een klassiek ingericht woonhuis (voor het in situ project 'kunst op de koffie', Arnhem) een brutale, humoristische en dwarse sta in de weg. Door brede stokken bovenop het beeld te laten balanceren vestigde het nog sterker de aandacht op zichzelf, zeker ten opzichte van het concurrerende klassieke meubilair in de woonkamer. Maar ook blokkeerde het daarmee de doorgang van de kamer en suite. Zo speelde het plomp en onbeholpen een spel: het spel van de 'Evenwichtskunstenaar'.

BEELDTECHNIEKEN
De werken tenslotte, gemaakt van hout bedekt met een dikke krijtlaag of van met diepzwart pastel en conté ingewreven papier, vallen op door hun sterk materiële en fysieke aanwezigheid. Sporen van het maakproces bepalen deels de inhoud van het werk.
Dit sluit mooi aan bij de kwaliteit die ik zocht in de oudere beelden van handgemaakt vilt: Het heeft van zichzelf zeggingskracht en is rijk aan associaties; het is warm, zacht en zinnelijk en tegelijkertijd ondoordringbaar, dicht, verhullend, gekreukt en geplooid. De tijd trekt hier zichtbaar doorheen en laat zijn sporen achter. Perfectioneren is een uitdaging maar de imperfectie is een feit. Daartoe kan je het krimpen, plooien, bobbelen, samenvoegen of juist weer uit elkaar trekken.
Bij het tekenen zoek ik zowel naar een sterk licht/donker contrast als naar een materiële kwaliteit.

Diep zwart naast smetteloos wit; krassen, vegen, vlekken en oneffenheden daargelaten......